Jul, 2025
more
Event Details
Solisti:
Sara Vujošević Jovanović (sopran)
Dmitrij Grinih (bariton)
Dirigent:
Ivan Velikanov
Instrumentalni sastav:
Marija Lazuka (violina)
Tanja Bogdanović (violina)
Gljeb Bednjakov (viola)
Vladimir Stoljetov (violončelo)
Aleksandra Trifunović (kontrabas)
Ivan Velikanov (čembalo)
Notografi: Aleksej Vorobjov
Vasilije Vujadinović
Umjetnički rukovodilac ansambla:
Sara Vujošević Jovanović
Sara VUJOŠEVIĆ JOVANOVIĆ (sopran), rođena je 05.12.1986. godine u Podgorici. Diplomirala je opersko izvođenje u klasi operske primadone Vere Kovač Vitkai, na Akademiji umetnosti u Novom Sadu (Srbija). Dvogodišnje magistarske studije iz teatarske operske igre završila je u klasi soliste Baljšoj teatra Dmitrija Trapeznikova, na Državnoj Akademiji Majmonida, u Moskvi (Rusija). Njen stručni vidik obuhvata i ekonomske sfere, gdje je stekla i diplomu magistra ekonomskih nauka, na Ekonomskom fakultetu Univerziteta Crne Gore, u Podgorici. Doktorirala je na odsjeku teorije muzike, kompozicije i muzikologije na prestižnom konzervatorijumu “L. V. Sobinov”, koji je po istorijskom značaju jedan od tri najstarija u Ruskoj Federaciji.
Tokom četvorogodišnjih osnovnih studija u Novom Sadu, bila je nosilac stipendije Fonda za unapređenje vokalne umjetnosti mladih, primadone Bečke državne opere- Melanija Bugarinović. Dobitnica je mnogih međunarodnih priznanja i nagrada.
U okviru autorskih projekata, uspješno sjedinjuje svoje pedagoško znanje sa značajnim dostignućima u oblasti teatarske umjetnosti, uspostavljajući plodotvorne saradnje među studentima i profesorima umjetničkih entiteta Univerziteta Crne Gore . Njeno djelovanje kao profesora obuhvata i mentorstvo studentima koji osvajaju Prve nagrade na međunarodnim festivalima i takmičenjima u Rusiji, Makedoniji, Ukrajini, za što takođe biva nagrađena priznanjem za izuzetna postignuća u oblasti vokalne pedagogije.
Nastupa sa solističkim koncertima i kao solista raznih muzičko-scenskih ansambala na festivalima klasične muzike i u okviru pozorišnih i koncertnih sezona kulturnih institucija i festivala u Crnoj Gori i inostranstvu. Aktivno izvodi operske opuse u ustanovama kulture- teatrima, nacionalnim filharmonijama i koncertnim salama gradova širom svijeta: Beča, Londona, Zagreba, Moskve, Beograda, Talina, Pariza, Sofije, Kijeva, Ljubljane, Cetinja, Berlina, Dubrovnika, Limasola, St. Petersburga, Sarajeva, Astane, Graca, Tirane, Rige, Podgorice, Minska, Kalinjingrada, Vilniusa, Skoplja, Brisela, Luksemburga, Rima i mnogih drugih.
Na međunarodnom nivou, prezentuje koncertne serije, ističući svoje izvođačke sposobnosti, kroz različite konceptualne programe posvećene brojnim umjetničkim, istorijskim trenucima. Njene izvedbe nailaze na izuzetne recenzije od strane inostranih stručnjaka i domaćih medija. Kao solista sarađivala je sa mnogim poznatim orkestrima, kao i sa raznim kamernim orkestrima i ansamblima. Posebnu pažnju posvećuje izvođenju koncerata koji muzikološki idejno ističu i njeguju duhovnu klasičnu muziku, naglašavajući značaj sakralnih djela u očuvanju duhovno-kulturološke baštine.
Kontinuirana saradnja koju ostvaruje sa kolegama, na polju autorskih muzičko-scenskih projekata, operskih predstava, multimedijalnih projekata, prosvetitljskih koncertnih programa- dodatno otkriva umjetničku širinu i njenu posvećenost ka kreativnom izražavanju.
Kao muzikolog, nastupa u svojstvu predavača na međunarodnim naučno-praktičnim skupovima, na temu svojih muzikoloških, etnomuzikoloških istraživanja o muzičkom identitetu Crne Gore; njeni autorski naučni članci, kao i usko-stručni pedagoški radovi se publikuju u uglednim međunarodnim časopisima, renomiranim izdanjima žurnala VAK-a (Najviše Atestacione Komisije Ruske Federacije), u zbornicima raznih naučnih konferencija…
Takođe, njena knjiga/ monografija na ruskom jeziku „Implementacija nacionalne tematike u operskoj umjetnosti Crne Gore“ izdata je 2017. godine, od strane renomiranog izdavača – Ministarstva kulture Ruske Federacije, čineći jedinstven naučno-istraživački doprinos na polju kulturne baštine Crne Gore.
Na predlog Vijeća FDU, dobitnica je priznanja Univerziteta Crne Gore za izuzetan doprinos i postignute rezultate u razvoju naučnoistraživačkog, umjetničkog i stručnog rada na Fakultetu dramskih umjetnosti u 2023. godini.
Odlukom Senata Univerziteta Crne Gore izabrana je za docenta na Fakultetu dramskih umjetnosti, gdje predaje grupu predmeta Glas, na osnovnim i master studijama- studijskog programa Gluma i predmete Muzička umjetnost, na osnovnim studijama- studijskog programa Drama i pozorište.
Prodekan je za nauku i međunarodnu saradnju Fakulteta dramskih umjetnosti i član Izdavačkog savjeta Univerziteta Crne Gore. Udata je i majka je četvoro djece.
Dmitrij GRINIH (bariton), dugi niz godina profesor akademskog- operskog pjevanja na Moskovskom Državnom Univerzitetu (MGU). Od 2012. Godine je dekan i šef katedre za smjer solo pjevanja na Internacionalnom Slavjanskom institutu u Moskvi. Diplomirao je, a potom i specijalizirao (2001.) na Ruskoj Akademiji Muzike, kasnije nazvanoj Gnjesinih, kada je i ista ušla u zvanični spisak ruskog nacionalnog dobra. Potom je na istoj akademiji završio i umjetničke doktorske studije (2004.)
Bio je stipendista međunarodnog fonda „Nova imena“. Nastupa aktivno u renomiranim evropskim kulturnim centrima, počevši od: Beča, Bratislave, Varšave, Vroclava, Krakova, Praga, Bresta, Rige, Cetinja, Beograda, Sarajeva, Tirane, Berlina, Moskve, Sankt Petersburga, Minska, Londona, Pariza, Brisela, Amsterdama, Rima i mnogim drugim. Laureat je mnogobrojnih međunarodnih takmičenja, od kojih su neke od najznačajnijih nagrada: Prva nagrada na Međunarodnom takmičenju „Svijet umjetnosti“ Litvanija (2012); Prva nagrada na Međunarodnom takmičenju „Primavera classic“ Moskva (2010); Prva nagrada na Međunarodnom takmičenju „Januarske večeri u Brestu“ Bjelorusija (2015). Nastupao je kao solista sa najpoznatijim orkestrima današnjice, na renomiranim festivalima klasične muzike, poput: „Ars musica“, „Universe of Prokofiev“… Repertoar kojim vlada je impresivan, od XIV do XXI vijeka. Od 2014. godine je stalni član saveza pedagoga Poljske (PSPS). Takođe je redovni član žirija međunarodnih takmičenja već dugi niz godina. „Priroda je bila veoma velikodušna prema ovom operskom pjevaču, kada mu je podarila predivan tembr, impozantan i širok pjevački dijapazon, koji uspješno dopunjava besprekorna intonacija, predivan fizički izgleda, poražavajuća sposobnost i predanost radu nad pjevačkim umijećem. Svaki njegov nastup je jedna vrsta monospektakla- dio iz zvanične kritike časopisa Muzikalna akademija, 2015(br. 4).
Ivan VELIKANOV (dirigent, kompozitor i izvođač rane muzike) rođen 5. marta 1986. godine u Suresnesu (Francuska). Posjeduje trostruko državljanstvo – francusko, rusko i izraelsko, a govori engleski, francuski, ruski i italijanski jezik. Obrazovanje je stekao na Moskovskoj državnoj konzervatoriji, gdje je 2012. godine diplomirao dirigovanje simfonijskog i operskog orkestra u klasi profesora G. Roždestvenskog. Paralelno je studirao čembalo, orgulje i kontinuo. Godine 2009. završio je kompoziciju pod mentorstvom profesora R. Ledeniova. Tokom perioda od 2007. do 2014. godine učestvovao je na majstorskim kursevima za dirigovanje pod vođstvom uglednih majstora poput K. Mazura, K. Kizlera, T. Kurentzisa, M. Jurowskog i drugih. Bio je asistent značajnih dirigentskih ličnosti, uključujući T. Kurentzisa, sira R. Noringtona i braću Jurowski, kao i A. Lorens-Kinga u tri barokne operne produkcije u Moskvi i Sankt Peterburgu.
Velikanov je imao niz angažmana kao dirigent u operskim i baletskim teatrima, uključujući Državni operski teatar u Varni (Bugarska), Boljšoj teatar u Moskvi, Krasnojarski operski i baletski teatar, kao i vodeće ruske operske kuće u Novosibirsku, Jekaterinburgu i Sankt Peterburgu.
Od 2014. do 2017. godine bio je glavni dirigent Moskovskog akademskog muzičkog teatra.
Njegova aktivnost uključuje i angažmane sa drugim simfonijskim orkestrima širom Rusije i Evrope, kao i turneje po Velikoj Britaniji, Finskoj, Švajcarskoj, Estoniji i Nemačkoj. U aprilu 2025. godine Ivan Velikanov dirigovao je Crnogorskim simfonijskim orkestrom u Muzičkom centru Podgorica, predstavljajući jedan od svojih specijalnih programa pod nazivom „Rođenje orkestra“.
Velikanov je i plodan kompozitor, čija djela uključuju balete sa naratorima poput „Prometej u okovima“ i „Setanta, ili neustrašivi pas iz Ulstera“, kao i oratorijum „Sedam posljednjih riječi Isusa Hrista na krstu“. Njegove orkestrarske transkripcije Šubertovog kvarteta „Smrt i djevojka“ i Lidova za glas i orkestar prikazuju njegovu muzikalnu širinu i interpretativnu dubinu.
Posebno je posvećen ranom muzičkom izvođenju, što je demonstrirao osnivanjem ansambla „Alta Capella“ 2009. godine, specijalizovanog za izvedbe renesansne i barokne muzike na autentičnim instrumentima, uključujući renesansne duvačke instrumente i barokni korneto. Takođe je osnivač međunarodnog festivala „La Renaissance“ u Moskvi, koji je trajao do 2019. godine i okupljao istaknute evropske muzičare i njihove učenike.
Njegova stručnost u istorijski informisanoj interpretaciji XVIII vijeka omogućava mu izvođenje klasičnih simfonija i opera sa stilskom preciznošću, često dirigujući orkestrom sa pozicije čembaliste.
Veče koje je pred nama nije tek koncert – u pitanju je svojevrsni vremenski portal, povratak u virtuozno doba barokne muzičke prakse, u epohu kada je čembalista bio i dirigent, kada su se muzička strast i teološka misaonost prelivale iz jednog daha u drugi, gradeći zvučne hramove posvećene božanskim silama. Upravo takav izraz prizvaće jedinstvena izvedba djela Đovani Batiste Pergolezija, gdje će dirigent, u duhu autentične prakse XVIII vijeka, simultano voditi ansambl sjedjeći za čembalom, upravljajući svakim detaljem iz samog srca izvođačkog sastava.
Ovaj koncert nije samo omaž velikom Đ. B. Pergoleziju, već spektakl u najavi- susret vrhunske umjetnosti, istorijske svijesti i maestralne izvedbe. Pred nama je ansambl sastavljen od izabranih domaćih i inostranih muzičara međunarodnog ranga: univerzitetskih profesora, istaknutih instrumentalista, među kojima su i članovi Moskovske i Sankt Peterburške filharmonije i dirigenta koji je stajao za dirigentskim pultevima najznačajnijih operskih kuća Rusije i Evrope.
Ansambl čine: Sara Vujošević Jovanović (sopran), Dmitrij Grinih (bariton), Ivan Velikanov (dirigent), Marija Lazuka (violina), Tanja Bogdanović (violina), Gljeb Bednjakov (viola), Vladimir Stoljetov (violončelo), Aleksandra Trifunović (kontrabas) i Ivan Velikanov (čembalo).
Riječ je o sastavu koji posjeduje ne samo tehničku izvrsnost, već i duboko razumijevanje estetskih postulata barokne interpretacije, što će ovu izvedbu učiniti neponovljivim doživljajem, koji prevazilazi uobičajeni koncertni okvir. Publika će prisustvovati zvučnoj rekonstrukciji jedne epohe, istovremeno raskošne i precizne, duboko misaone i strasne.
Prvi dio koncertnog programa donosi izvođenje Pergolezijeve kompozicije “Salve Regina”, jednog od njegovih najintimnijih i najprofinjenijih sakralnih ostvarenja. Ovaj antifon, čiji korijeni sežu do akvitanske liturgijske tradicije XI vijeka, prvobitno je bio oblikovan u okviru gregorijanskog korala, a tokom vjekova postao je predmet različitih estetskih tumačenja.
Pergolezijevo muzičko ostvarenje “Salve Regina” oslanja se na duboko ukorijenjen liturgijski tekst, ali ga istovremeno transformiše u izraz lične duhovne kontemplacije, svojstvene kasnobaroknoj senzibilnosti. Kompozicija je oblikovana u duhu galantnog stila, sa naglašenim melodijskim linijama, suptilnom harmonijskom strukturom i izraženim osjećajem za retoričku izražajnost.
Poseban akcenat u ovom izvođenju stavljen je na stilski autentičan pristup, u skladu sa interpretativnim praksama XVIII vijeka. Ovom kompozicijom otvara se prostor muzičke introspekcije, koji se uspostavlja kao svojevrsni uvod u cjelokupnu idejnu koncepciju programa, posvećenu intelektualnoj dimenziji Pergolezijevog stvaralaštva.
U središtu programa nalazi se Sinfonia u F- duru, koja odražava rafinirani balans između harmonske transparentnosti tekstualnog tretmana i emotivne izražajnosti, služeći kao idealan most među vokalno-instrumentalnim kompozicijama, koje su na repertoaru.
Naposletku, uslijediće kantata “Stabat Mater” – djelo koje se danas s pravom smatra jednim od najizrazitijih primjera emocionalno intonirane duhovnosti kasnog baroka. U Pergolezijevoj verziji, tekst iz XIII vijeka, srednjovjekovnog franjevačkog sveštenika Jakoponea da Todija dobija novo značenje: bol Majke pred Raspećem više nije u funkciji dogmatskog narativa, već postaje duboko ljudska, gotovo introspektivna drama. Kompozitor koristi dvoglasnu vokalnu strukturu (sopran i alt/bariton), uz orkestarsku pratnju koja je suzdržana, ali izuzetno rafinirana, često zasnovana na homofoniji i imitaciji, što doprinosi intimnosti i meditativnosti izraza.
Muzikolozi ukazuju da Pergolezijeva upotreba disonanci, suspensa i sekvencijalnih harmonijskih struktura stvara emotivni naboj rijetko dostignut u dotadašnjoj sakralnoj muzici. Posebno je značajna njegova osjetljivost za tekst – svaka muzička fraza, svaki napjev kao da oslikava unutrašnji pokret duše, bez potrebe za retoričkom grandioznošću. Takva izražajnost anticipira lirizam ranog klasicizma.
Mnogi muzički istoričari smatraju da bi Pergolezi, da mu je život bio duži, zasigurno zauzeo mjesto ravnopravno Mozartu – pa čak i više od toga. Njegova sposobnost da izrazi duboku emotivnu složenost u okviru formalnih sredstava, kao i istančan osjećaj za vokalne polifone linije i orkestarsku transparentnost, govore o genijalnosti koji je prerano ugašena. Uz “Stabat Mater”, Pergolezi je ostavio i antologijsku komičnu intermeco operu “La serva padrona” (Služavka gospodarica), djelo koje je uticalo na razvoj operske forme u smjeru buržoaskog realizma i direktno doprinijelo formiranju žanra buffo, čime je najavio klasičnu eru Mozarta i Rosinija.
Djela koja ćemo čuti, vratiće publiku upravo u zvučni ambijent XVIII vijeka:
kamerni barokni ansambl, s dirigentom-čembalistom u središtu, oličenje je tadašnjeg izvođačkog ideala. Takva postavka omogućava ne samo tehničku preciznost, već i koheziju umjetničkog sastava, jer proizilazi iz dijaloga i zajedničkog disanja izvođača na sceni. Na taj način, ova izvedba ne predstavlja samo interpretaciju kapitalnih djela evropske sakralne muzike – ona je čin kulturnog sjećanja, čin molitve, umjetnički gest koji iznova oživljava ono što je u Pergolezijevom stvaralaštvu bilo istovremeno i prolazno i vječno.