Umjetnost

Ambijentalna umjetnička instalacija

Equilibrium

Umjetnik: Siniša Radulović

Kustos: Svetlana Racanović

U multimedijalnoj ambijentalnoj instalaciji Siniše Radulovića Equilibrium (2026) postavljenoj u nekadašnjoj budvanskoj crkvi Santa Maria in Punta, precizno raspoređeni objekti i pokretne slike – devitalizovano stablo smokve, video-radovi sa vodom, modifikovana maketa starobudvanskog grada i hibrid knjige i fotografije – sve se to doima kao magično pojavljivanje i harmonično konsteliranje ovih entiteta unutar mjesta u kome se mogu dešavati „čuda“.

Radom Equilibrium, građevina, galerija-crkva se resakralizuje ali ne kroz povratak njenoj inicijalnoj namjeni ili kroz unošenje ozračja mitskog, naboja ritualnog ili uzleta religioznosti već kroz posebnu vrstu epifanije: umjetničke. Davnašnja funkcija prostora koji danas udomljuje umjetnost, funkcija svetog mjesta, utišava se simboličkim i afektivnim dejstvom umjetnosti i njenim transformabilnim potencijalom. Sa druge strane, ta inicijalna svrha građevine i fizionomija prostora i dalje daruje posebnu auratičnost umjetničkim radovima koje uzima u svoje okrilje a ovaj rad taj dar i svesrdno i pedantno angažuje.

Ekvilibristika koja se uspostavlja u ovoj instalaciji nije produkt nadnaravne, mistične sile nego prefinjenih, kreativnih usklađivanja njegovih materijalnih komponenti, njegovih „organa i tijela“, sa anatomijom i memorijom mjesta koje ih je primilo i rasporedilo i sa predanošću posmatrača koja oscilira između slobodnog prepuštanja stanju zanosa i samosvjesnog i znatiželjnog uplitanja u gusto tkanje njegovih znakova, simbola i arhetipova.

U radu Equilibrium, govorimo o autentičnom umjetničkom, svjetovnom „otkrovenju“, kreiranju posvećenog mjesta, prostora posebnosti, o uspostavljanju prefinjene i stamene mreže arhetipskih usredištenja. Voda, drvo, knjiga, grad, slika su ta usredištenja koja otmeno, superiorno i senzitivno impregniraju prostor. Oni predstavljaju fundamente te prostorno-semantičke arhitektonike, tog održivog eko-umjetničkog sistema u kome su „čuda“ regeneracije moguća. Ovaj hiper-senzibilisani prostor osjećamo kao umjetničko utočište, ostrvo spasa, svojevrsnu Nojevu barku koja je tu da sačuva te ugrožene vrste: drvo, grad, knjigu, ljude.

Siniša Radulović rođen je 1983. godine u Podgorici. Diplomirao je na Fakultetu likovnih umjetnosti na Cetinju, gdje je magistrirao 2008. godine. Dobitnik je brojnih priznanja, među kojima su Nagrada „Milčik“ Young Visual Artist Award (2017), Gran pri Hercegnovskog zimskog likovnog salona (2016), kao i više nagrada Crnogorskog likovnog salona „13. novembar“ za slikarstvo i video rad. Predstavnik je Crne Gore na 61. Venecijanskom bijenalu savremene umjetnosti (2026) sa projektom Out of the Blue, I’m Swept Away.

Izlagao je na brojnim samostalnim i grupnim izložbama, rezidencijalnim programima i međunarodnim projektima u Njujorku, Beču, Kopenhagenu, Tel Avivu, Madridu, Bazelu, Sankt Peterburgu, Regensburgu, Tirani i Beogradu.

Njegovi radovi nalaze se u brojnim privatnim i javnim kolekcijama, uključujući Kolekciju Oktobarskog salona (Kulturni centar Beograda), Kolekciju Deutsche Telekoma, Kolekciju Narodnog muzeja Crne Gore, Kolekciju JU Muzeji i galerije Podgorice, Kolekciju Univerziteta Crne Gore, Kolekciju Luciano Benetton, Kolekciju Federculture Rim, Kolekciju Muzeja savremene umjetnosti Crne Gore i Kolekciju Crnogorske akademije nauka i umjetnosti.

Svetlana Racanović je istoričarka umjetnosti, kustoskinja i umjetnička kritičarka. Doktorirala je na Transdisciplinarnim studijama savremene umetnosti i medija, FMK- Fakultet za medije i komunikacije, Univerzitet Singidunum u Beogradu.
Od 2018. radi kao predavačica na Fakultetu likovnih umjetnosti na Cetinju. Kustoskinja je i ko-kustoskinja niza izložbi u Crnoj Gori i inostranstvu među kojima: Out of the Blue, I’m Swept Away, 61. Bijenale u Veneciji (2026); Želim vidjeti moje planine, Cetinje (Cetinje, 2025); Obod i bistre vode, 54. Bijenale u Veneciji (2011); Slatke, male, prljave stvari, Galerija Artpoint (Beč, 2010); Eros malog prestupa, 51. Bijenale u Veneciji (2005); Montenegrin Beauty, Motorenhalle, Drezden i Künstlerhaus Bethanien, Berlin (2005); Citadela, Budva i Galerija CZKD (Beograd, 2003); IV Cetinjski bijenale savremene umjetnosti (Cetinje, 2002); Lanac otkrivanja (Crna Gora, 2001); III Cetinjski bijenale savremene umjetnosti (Cetinje, 2001).
Dobitnica je nagrade za umjetničku kritiku „Lazar Trifunović” (2004). Kao Fulbrajtova stipendistkinja boravila je u Njujorku 2014, kao i u umjetničkim rezidencijama: u Njujorku 2023 (Residency Unlimited) i Beču 2009 (KulturKontakt).

Objavila je knjige: Marina Abramović – Od reza do šava (Geopoetika, Beograd, 2019);  Milenijumski bag?! – Crnogorska umjetnička scena oko 2000: Prestupnička koalicija kritike i prakse (CSU, Podgorica, 2009). Objavila je niz stručnih tekstova u umjetničkim monografijama, katalozima izložbi, stručnim časopisima i umjetničkim publikacijama u Crnoj Gori i inostranstvu.