Vladislav Bajac

Dobitnik nagrade “S. M. Ljubiša” za 2024/25.

Vladislav Bajac

Žiri: Vesna Goldsvorti, Tatjana Đurišić, Zoran Paunović

 

Žiri za dodjelu nagrade “Stefan Mitrov Ljubiša” festivala “Grad teatar”, koji je radio u sastavu prof. dr Vesna Goldsvorti, prof. dr Tatjana Đurišić i prof. dr Zoran Paunović (predsjednik), jednoglasno je odlučio da dobitnik nagrade za 2024/2025. godinu bude književnik Vladislav Bajac.

Žiri ističe sledeće: „Premda se u književnosti prvi put oglasio kao pjesnik, daleke 1972. godine, i to poezijom koja je ubjedljivo ukazivala na darovitost svog tvorca, Bajac će u potonjim decenijama svoj književni ugled graditi prevashodno kao prozni pisac, u čijem se pripovjedačkom opusu na umjetnički plodotvoran način prepliću istočna i zapadna kulturna tradicija, prošlost i sadašnjost, imaginacija i stvarnost, pri čemu iz njihovog skladnog sazvučja  izrasta sasvim osobena, moćna i upečatljiva umjetnička vizija.”

Pažljivo analizirajući svako od djela Vladislava Bajca, od nadaleko čuvene “Knjige o bambusu” (1992), “Crne kultije” (1993), “Druida iz Sindiduna” (1998), “Bekstva od biografije” (2001), “Hamama Balkanije” (2008), “Hronike sumnje” (2016), pa do poslednjeg objavljenog romana “Pucanj u prazno” (2024), žiri ističe piščev doprinos brojnim univerzalnim temama koje su obilježile izazove istorije i sudbinu čovjeka na prelazu vijekova, ali i ukazale na “moći umjetnosti pripovijedanja”.

Žiri dodaje i da “sada u dvadeset prvom (vijeku), u kome djelo Vladislava Bajca  – u međuvremenu prevedeno na više od dvadeset jezika, ovjenčano mnogim značajnim književnim nagradama i široko prihvaćeno među čitaocima širom regiona, Evrope i svijeta – ne samo da s elegantnom lakoćom odolijeva sudu vremena, već iz godine u godinu pokazuje svoju neuništivu vitalnost i poprima sve veći značaj”.

Žiri je prilikom donošenja odluke imao u vidu i kontinuiranu posvećenost i nemjerljiv doprinos Vladislava Bajca djelovanju u kulturi (kao izdavač, prevodilac i kritički mislilac). Čestitajući dobitniku, žiri svoje obrazloženje zaključuje: “Stoga izražavamo iskreno zadovoljstvo zbog toga što se nizu istaknutih književnih stvaralaca koji su tokom minule tri decenije ponijeli nagradu ‘Stefan Mitrov Ljubiša’ danas priključuje i Vladislav Bajac, kao laureat koji će, uvjereni smo, značajno doprinijeti daljem podizanju ugleda ove međunarodno priznate i visoko vrednovane književne nagrade, kojom se ‘Grad teatar’, Budva i Crna Gora s razlogom ponose”.

 

Vladislav Bajac, rođen u Beogradu 1954. godine, pisac i izdavač. Studirao je Filološki fakultet. Bavio se novinarstvom i književnim prevođenjem. Objavio dve knjige pesama, tri knjige priča, osam romana i druge proze.

Knjige su mu prevedene na dvadeset svetskih jezika.

Dobitnik je više domaćih, stranih i međunarodnih nagrada i priznanja (Japan, Kina, Velika Britanije, Makedonija, Norveška).

Dobitnik je Posebne književne nagrade Kine (Special Book Award of China). Nominovan za Međunarodnu književnu nagradu “Impak Dablin”. U najužem izboru Književne nagrade Atine za najbolju stranu knjigu, međunarodne nagrade „Mirko Kovač”, i više puta Ninove nagrade.

Dobitnik nagrada Balkanika (međunarodni žiri balkanskih zemalja), Itoen (Japan), Zlatni prsten (Makedonija), Kočićevo pero i Kočićeva knjiga (BiH), Prozart (Makedonija), Borislav Pekić, Meša Selimović, Branko Ćopić (SANU), Isidora Sekulić, Ramonda Serbica, Stevan Pešič, Dimitrije Mitrinović i druge. Roman Knjiga o bambusu uvrštena je 1990. u 25 romana decenije u Jugoslaviji.

Dobitnik je svetske Nagrade za književnu prevodilačku inicijativu (Literary Translation Initiative Award) Londonskog sajma knjiga i Udruženja izdavača Ujedinjenog kraljevstva za ediciju Srpska proza u prevodu na engleskom jeziku (SPiT – Serbian Prose in Translation).

Nosilac je Ordena Kraljevine Norveške za zasluge u rangu Zapovednika (Royal Norwegian Order of Merit-Commander).

Bio je potpredsednik Srpskog PEN-a. Jedan od osnivača Balkanske akademije umetnosti (Academia Balkanica Europeana). Osnivač i glavni urednik izdavačke kuće Geopoetika.

Knjige poezije: Koji put do ljudi vodi, Put haiku.

Knjige priča: Evropa na leđima bika, Podmetači za snove-Geopoetičke basne, Gastronomadske priče.

Romani i druga proza: Knjiga o bambusu, Crna kutija-Utopija o naknadnoj stvarnosti, Druid iz Sindiduna, Bekstvo od biografije-Život u osam imena, Evropa Ekspres-Roman u pričama, Hamam Balkanija-Roman i druge priče, Hronika sumnje, Pucanj u prazno.

 

Vesna (Bjelogrlić) Goldsvorti je rođena u Beogradu 1961. godine. Diplomirala je na beogradskom Filološkom fakultetu, a od 1986. živi u Velikoj Britaniji, gde je doktorirala i gde danas radi kao redovni profesor engleske književnosti i kreativnog pisanja na univerzitetima u Ekseteru i Istočnoj Angliji. Autor je studije Izmišljanje Ruritanije (1998, Geopoetika, 2000), memoarsko-autobiografske knjige Černobiljske jagode (2005, Geopoetika, 2005), zbirke pesama Solunski anđeo (2011), i romana Gorski (2015, Geopoetika, 2015) i Gospodin Ka (2018, prvo izdanje na srpskom, Geopoetika 2017). Njene knjige prevedene su na dvadesetak svetskih jezika i stekle su status bestselera u nizu evropskih zemalja. Solunski anđeo, dobitnik nagrade „Robert Krošou“, bio je knjiga godine londonskog Tajmsa. Černobiljske jagode su serijalizovane u Tajmsu i na Bi-Bi-Siju, a roman Gorski, takođe serijalizovan na Bi-Bi-Siju, bio je u užem izboru za književnu nagradu Bejlis. Izabran je za knjigu godine britanskog knjižarskog lanca Voterstouns i za specijalnu preporuku za čitanje njujorškog Tajmsa.

 

www.geopoetika.com

 

 

 

 

 

Tatjana Đurišić-Bečanović radi na Univerzitetu Crne Gore u zvanju vanrednog profesora na predmetima: Teorija književnosti, Tumačenje književnog djela i Crnogorska književnost. Magistarski rad pod naslovom “Poezija i poetika Rista Ratkovića“ odbranila je 10. septembra 1999. godine na Filološkom fakultetu Univerziteta u Beogradu, a doktorsku disertaciju pod naslovom “Poetika Lalićeve trilogije (Zlo proljeće, Lelejska gora i Hajka)“ 23. novembra 2004. godine na istom fakultetu.

Angažovana je u Institutu Petar II Petrović Njegoš (Crnogorska akademija nauka i umjetnosti) u svojstvu zamjenika direktora. Autor je četiri monografije: Zaspati ili umreti (Poezija i poetika Rista Ratkovića), Podgorica, CID, 2003, Poetika Lalićeve trilogije, Podgorica, CANU, 2006, Naratološki i poetički ogledi, Podgorica, CID, 2009, Semiotičke interpretacije, Bijelo Polje, Pegaz, 2015, kao i oko 70 naučnih radova, koji su objavljeni uglavnom u međunarodnim časopisima ili u zbornicima sa međunarodnih konferencija. Predsjednik je Organizacionog odbora Njegoševih dana, međunarodnog slavističkog skupa koji se od 2008. godine redovno održava u Crnoj Gori a posvećen je proučavanju i promovisanju Njegoševog stvaralaštva, crnogorske i ostalih južnoslovenskih književnosti i kultura.  

Tatjana Đurišić-Bečanović bila je član Savjeta za standardizaciju crnogorskog jezika, predsjednik Savjeta za izradu Rječnika crnogorskog narodnog i književnog jezika, gostujući predavač na Katedri za slavistiku u Oslu (2007), na Univerzitetu ,,Adam Mickijevič“ u Poznanju, na doktorskim studijama (2015), i na Jagilonskom univerzitetu u Krakovu (2017). Obavljala je funkciju prodekana za nauku i međunarodnu saradnju na Filozofskom fakultetu od 2005–2008. godine, prodekana za nastavu i rukovodioca postdiplomskih magistarskih i doktorskih studija od 2009–2012.

 

Zoran Paunović

Redovni profesor za užu naučnu oblast Engleska i američka književnost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu i Filološkom fakultetu u Beogradu. Autor četiri knjige i više od stotinu naučnih i stručnih radova, kao i tridesetak književnih prevoda sa engleskog (za koje je dobio nekoliko nagrada i priznanja, pored ostalih i nagrade „Miloš N. Đurić“ i „Laza Kostić“). Predavanja po pozivu držao u SAD, Velikoj Britaniji, Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori. Potpredsednik srpskog PEN centra od 2010. godine. U dva mandata (2010-2016) obavljao dužnost prodekana za međunarodnu saradnju i nauku na Filološkom fakultetu u Beogradu. Istu dužnost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu obavlja od maja 2017. godine. U novembru 2024. izabran za redovnog člana SANU.